https://pab.journals.pnu.ac.ir/ فصلنامه پژوهش های ادبی و بلاغی fa daily 1 Fri, 19 Feb 2021 00:00:00 +0330 Fri, 19 Feb 2021 00:00:00 +0330 https://pab.journals.pnu.ac.ir/article_9769.html یکی از بهترین راه‌ها برای شناخت و حفظ فرهنگ و هویت هر ملت توجه خاص به میراثی است که از گذشتگان آن ملت بر جای مانده است. بر همین اساس، باید این میراث را حفظ کرد و در اختیار همگان قرار داد. نسخه خطی یا دست نویس در اصطلاح به کتاب های قدیمی گفته میشود که از آثار پیشینیان است و چاپی نیستند؛ همچنین در ادبیات کتابداری، دست نویس به نوشته هایی میگویند که تک نسخه بوده و توسط نویسنده تولید شده است. دست نویس ها یا نسخه های خطی به سبب ارزش بالای پژوهشی و آرشیوی حائز اهمیت بسیار هستند. اما آن چه در ادبیات فارسی به آن نسخه خطی گفته می شود، کتاب هایی است که معمولا دردوران قبل از رواج صنعت چاپ در ایران و کشورهای اسلامی تولید می شدلازم به ذکر است که تهیه ویرایش انتقادی، تصحیح و تولید فهرست آن ها یکی از مهم ترین پژوهش های ادبی در ایران و سایر کشورهای اسلامی بوده است نسخ خطی که دست نوشته ای از آثار پیشینیان است؛ مهم‌ترین یادگاری است که شایسته است در حفظ و نگهداری و در تصحیح آن کوشید.. متاسفانه اطلاعات دقیق و کاملی از این شاعر پارسی‌گوی در دست نیست. شاعر مذکور اشعار خود را بیشتر در قالب غزل و قصیده با مضمون عرفانی و مذهبی و مدح سروده شده است. https://pab.journals.pnu.ac.ir/article_9770.html مبحث استعارة مفهومی، در حیطة زبان‎شناسی شناختی توسط لیکاف و جانسون مطرح گردید که طبق آن هر نوع ادراک و تجربة انسان وابسته به حوزة استعاری بوده و استعاره در زندگی روزمرة انسان جاری است. لیکاف برای استعاره‎های مفهومی دو حوزة مبدأ و مقصد را در نظر می‏گیرد که در استعارة «عشق، جنگ است»، حوزة مبدأ جنگ است که برای معنا دادن به مفاهیم موجود در مقولة عشق، حوزة مقصد در نظر گرفته می‏شود. این پژوهش با هدف شناخت مفاهیم مرتبط با عشق به بررسی استعارة مفهومی جنگ و عشق در اشعار سیمین بهبهانی با روش توصیفی – تحلیلی پرداخته است. نتایج نشان داد که بهبهانی صفات و اعمالی را برای عاشق و معشوق در نظر گرفته که بخشی از آن‎ها خاص یک طرف، بخشی مشترک میان دو طرف و بخشی نیز لازم و ملزوم یکدیگر هستند. این صفات و اعمال شامل نتایج روحی، مادی و جسمانی می‎شوند. در این حوزة استعاری، معشوق اگرچه در اغلب موارد پیروز میدان و عاشق طرف شکست‎خورده است اما در مواردی نیز بهبهانی با ساختارشکنی سبکی خود، معشوق را در جایگاه ضعیف‎تر قرار داده و کنش‏هایی که به صورت قراردادی برای معشوق در نظر گرفته می‏شود، در اشعار او به عاشق نیز نسبت داده شده است. در مجموع بیشترین کنش‏های مربوط به ترفندها و اعمال نبرد، از طرف معشوق است و پایان این ستیز بیشترین نتایج و پیامدهای جنگ - به خصوص در قسمت نتایج جسمانی- مربوط به عاشق است. https://pab.journals.pnu.ac.ir/article_9771.html مثنوی معنوی یک اثر عرفانی است که همچون خورشیدی نورانی بر آسمان بلند عرفان اسلامی و ادب ایرانی و زبان فارسی می‌درخشد، در طول قرنها پس از انشای آن، همواره مورد توجه دوستداران معنویت و علاقه‌مندان کمال، تشنگان حقایق عرفانی و شیفتگان فرهنگ اسلامی بوده است. با بررسی و مطالعه مثنوی مشاهده میشود که در بسیاری از موارد عقاید فقهی-کلامی مولوی متفاوت با نظریات کلامی علامه حلی بوده و بیشتر موافق با عقاید گروه اشاعره می باشد این پژوهش سعی در استخراج از طریق کلید‌واژه‌ی لفظی، مطالعه مفهومی و گردآوری مفاهیم، تحلیل و استنباط داده ها، کاوش و استخراج عقاید مطرح شده در مثنوی و مقایسه آن با عقاید کلامی علامه حلی دارد. روش انجام کار روش کلید واژه ای– مفهومی است به این صورت که در یک موضوع خاص مثلاً جبر و اختیار ،سعی شده است تمامی ابیاتی که در آنها کلمه های مربوط به جبر و اختیار، به کار رفته است گردآوری شود و علاوه بر این با مطالعه مثنوی، مفاهیمی که به این موضوع مربوط است بررسی گردد. با در نظر گرفتن آنچه که از مقایسه عقاید کلامی علامه حلی و مولوی بدست میآید مشاهده میگردد که نظرات و عقاید کلامی آنها در بسیاری از موارد با یکدیگر متفاوت و در مقابل هم میباشد مثلاً در رویت سعیده، ، جبر و اختیار، توحید افعالی، قضا و قدر https://pab.journals.pnu.ac.ir/article_9772.html ادبیات تعلیمی به آن دسته از آثار ادبی اطلاق می‌شود که محتوای آن‌ها آموزه‌های اخلاقی، اجتماعی و یا علمی بوده و به هدف تعلیم و تربیت آفریده می‌شوند. یکی از برجسته‌ترین آثار در حوزه ادبیات تعلیمی منثور فارسی، کتاب قابوس‌نامه است. قابوس‌نامه یا نصیحت‌نامه از آثار قرن پنجم هجری قمری و اثری تعلیمی- تربیتی بوده که در حوزه اخلاق و ارشاد، جایگاه خاصی دارد. ویژگی‌های قابوس‌نامه، تنها مربوط به محتوای تعلیمی و اندرزگونه آن نیست؛ بلکه عوامل متعددی در کنار هم به تعمیق و نفوذ این آموزه‌های تربیتی در مخاطب کمک می‌کنند. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال بحث و بررسی نشانگرهای گفتمان در این اثر تعلیمی می‌باشد. مبنای نظری این پژوهش، نظریه ارائه شده از سوی فریزر در باب نشانگرهای گفتمان و تقسیم‌بندی وی از آن‌ها است. در این مقاله ابتدا در ارتباط با ادبیات تعلیمی، قابوس‌نامه و نشانگرهای گفتمان سخن گفته خواهد شد. سپس، نشانگرهای موجود در متن این کتاب براساس تقسیم‌بندی چهارگانه 1- نشانگرهای تفصیلی، 2- نشانگرهای تقابلی، 3- نشانگرهای استنتاجی و 4- نشانگرهای زمانی تحلیل و بررسی می‌گردد و با توجه به نتایج به دست آمده از بررسی‌ها، به سؤالاتی که در ارتباط با این پژوهش و در بخش مقدمه مطرح شده است، پاسخ داده‌ می‌شود. https://pab.journals.pnu.ac.ir/article_9773.html فاضل نظری از شاعران نوگرای معاصر در غزل است؛ بخش قابل توجّهی از نوگرایی این شاعر در تصاویر شعری است و او با تکیه بر دید فردی خود و تأکید بر تجربه‌گرایی و عینیّت‌گرایی در تصویر و الهام از نگرش شخصی و بهره بردن از پدیده‌های معاصر و امروزین در تصویرسازی و با دقّت و باریک‌بینی‌ای که شباهتی به دقّت و باریک‌بینی و نازک‌خیالی شاعران هندی دارد؛تصاویر نو و بکر خلق کرده است. این تصاویر عامل بلاغت و رسایی کلام او بوده و خصلتی زیبایی‌شناسانه داشته و در تأثیر و گیرایی شعر او نقشی مهم را بر عهده داشته‌اند. در پژوهش حاضر تلاش شد تا خاستگاه‌ها و منابع نوگرایی فاضل در تصویرسازی مورد کاوش قرار گیرد و بر این اساس طبیعت و پدیده‌های نوظهور و مدرن، به عنوان دو منبع مهم در نوگرایی تصویری او مورد بررسی قرار گرفت و به شکلی توصیفی-تحلیلی حضور و ظهور عناصر طبیعت و پدیده‌های نوظهور و معاصر در شعر او مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پژوهش حاضر روشن می‌سازد که تصویر یکی از ابعاد مهم تأثیر شعر فاضل بوده و عناصر فوق‌الذکر نیز حضوری بلاشائبه در نوگرایی تصویری وی داشته‌اند.